NASZA PORADA: Z przedstawionych przez Panią informacji wynika, iż Państwa znajomi
popełnili przestępstwo określone w art. 157 kodeksu karnego:
Art. 157. § 1. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój
zdrowia, inny niż określony w art. 156 § 1,
podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
§ 2. Kto powoduje naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia
trwający nie dłużej niż 7 dni,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do
lat 2.
§ 3. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 lub 2 działa nieumyślnie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do
roku.
§ 4. ściganie przestępstwa określonego w § 2 lub 3, jeżeli naruszenie
czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia nie trwał dłużej niż 7 dni,
odbywa się z oskarżenia prywatnego.
§ 5. Jeżeli naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwał
dłużej niż 7 dni, a pokrzywdzonym jest osoba najbliższa, ściganie
przestępstwa określonego w § 3 następuje na jej wniosek.
Osoba, która sprawuje opiekę nad zwierzęciem odpowiada za spowodowanie
obrażeń ciała u innej osoby, wywołane zachowaniem zwierzęcia.
Należy przyjąć, że "średnim" uszkodzeniem ciała jest - zgodnie z art. 157 §
1 k.k. - naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający
dłużej niż 7 dni. Okres 7 dni odnosi się do czasu trwania niesprawności
narządu ciała bąd choroby (rozstroju zdrowia), a nie do stwierdzonego przez
lekarza czasu niezdolności do pracy.
Ustalenie czy mamy do czynienia ze średnim czy innym uszkodzeniem ciała
należy w pierwszym etapie do biegłego lekarza, którego opinia podlega
kontroli sądu i ten ostatecznie wypowiada się, co do kwalifikacji prawnej
rodzaju uszkodzenia ciała.
Z przedstawionych przez Panią informacji wynika, że informowała Pani Policję
o pogryzieniu Pani przez psa znajomych. W związku z tym w tej sprawie
powinno się toczyć się dochodzenie. Pani, jako osoba pokrzywdzona ma prawo
dowiadywać się od Policji, co dzieje się w sprawie. Jeżeli Policja nie
prowadzi dochodzenia, to ma Pani prawo tego zażądać, a jeżeli Policja wyda
postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia, ma Pani prawo złożyć
zażalenie.
Jeżeli Prokuratura zdecydowałaby się skierować do Sądu akt oskarżenie
przeciwko Pani znajomej z art. 157 § 1 bąd § 2 Kodeksu Karnego (w
zależności, jak biegły oceni Pani uszkodzenia ciała), może Pani występować w
takiej sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Należy pamiętać, że
taki wniosek o wstąpienie w prawa oskarżyciela posiłkowego można złożyć do
czasu rozpoczęcia przewodu sądowego tj. do chwili odczytania aktu
oskarżenia.
W postępowaniu karnym może Pani dochodzić także roszczeń finansowych za
doznany uszczerbek na zdrowiu. Jeżeli nie wytoczono powództwa cywilnego,
może Pani do zakończenia pierwszego przesłuchania Pani na rozprawie głównej
złożyć wniosek o naprawieni szkody w trybie art. 46 kodeksu karnego.
Art. 46. § 1. W razie skazania za przestępstwo spowodowania śmierci,
ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, naruszenia czynności narządu ciała lub
rozstroju zdrowia, przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji lub
przestępstwo przeciwko środowisku, mieniu lub obrotowi gospodarczemu, sąd,
na wniosek pokrzywdzonego lub innej osoby uprawnionej, orzeka obowiązek
naprawienia wyrządzonej szkody w całości albo w części; przepisów prawa
cywilnego o przedawnieniu roszczenia oraz możliwości zasądzenia renty nie
stosuje się.
§ 2. Zamiast obowiązku określonego w § 1 sąd może orzec na rzecz
pokrzywdzonego nawiązkę w celu zadośćuczynienia za ciężki uszczerbek na
zdrowiu, naruszenie czynności narządu ciała, rozstrój zdrowia, a także za
doznaną krzywdę.
Jeżeli okaże się, że uszkodzenia Pani ciała trwały przez okres
nieprzekraczający 7 dni, wówczas ściganie takiego przestępstwa określone w §
2, odbywa się z oskarżenia prywatnego, czyli Pani sama jako osoba
pokrzywdzona musi wnieść do Sądu prywatny akt oskarżenia.
Jeżeli chodzi o okres przedawnienia, to uzależniony on jest od kary grożącej
za dane przestępstwo i faktu, czy w tym okresie zostało wszczęte
postępowanie w tej sprawie.
Jeżeli okaże się, że naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój Pani
zdrowia wywołany pogryzieniem przez psa trwał powyżej 7 dni i prokurator
zakwalifikuje ten czyn z art. 157 § 1 kodeksu karnego, wówczas przedawnienie
karalności przestępstwa nastąpi po 20 latach, o ile w ciągu 10 lat od
zdarzenia zostanie wszczęte postępowanie karne przeciwko konkretnej osobie.
Jeżeli nie zostanie wszczęte takie postępowanie, to przestępstwo przedawni
się z upływem 10 lat.
Ponadto osoba, która przy wyprowadzaniu na spacer zwierzęcia, w Pani
przypadku psa nie zachowuje środków ostrożności tzn. wyprowadza go bez
smyczy, kagańca itp. odpowiada za wykroczenie z art. 77 kodeksu wykroczeń:
Art. 77. Kto nie zachowuje zwykłych lub nakazanych środków ostrożności przy
trzymaniu zwierzęcia,
podlega karze grzywny do 250 złotych albo karze nagany.
Okres przedawnienia w przypadku wykroczenia jest zdecydowanie krótszy i
wynosi 1 rok, a jeżeli w tym czasie zostało wszczęte postępowanie w sprawie
2 lata.
Nie pisze Pani jakiej rasy jest pies Państwa znajomych. Jeżeli chodzi o rasy
psów, które jako niezwykle agresywne powinny być w miejscu publicznym zawsze
na smyczy i równocześnie w kagańcu to z przepisem art. 77 kodeksu wykroczeń
wiąże się rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia
28 kwietnia 2003 r., wydane na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o
ochronie zwierząt. Przewiduje ono, iż trzymanie luzem psa znajdującego na
liście 11 ras objętych rozporządzeniem stanowi wykroczenie, nawet wówczas
gdy taki pies zachowuje się przyjanie dla otoczenia. Oto one:
1) Amerykański pit bull terrier,
2) Pies z Majorki (Perro de Presa Mallorquin),
3) Buldog amerykański,
4) Dog argentyński,
5) Pies kanadyjski (Perro de Presa Canario),
6) Tosa inu,
7) Rottweiler,
8) Akbash dog,
9) Anatolian karabash,
10) Moskiewski stróżujący,
11) Owczarek kaukaski.
Pies niebędący wprawdzie na liście wymienionej jedenastki, ale wykazujący
agresywność (np. rzuca się na inne zwierzęta), powinien być prowadzony w
kagańcu i na smyczy (np. Amstaff, Beagle, Stafford). Trudno natomiast
wymagać od właściciela używania kagańców wobec psów, które ze względu na ich
wagę i wielkość mogą być z łatwością utrzymane na smyczy. Smycz jest
wystarczającym środkiem spełniającym zwykłe środki ostrożności nawet wobec
dużych psów, pod warunkiem, że nie wykazują one agresywnych skłonności.
Przykładem mogą być: Chesapeake bay retriever (łagodny), Flat-Coated
retriever (inteligentny, rozsądny i ma miłe usposobienie), Labrador (wylewny
w uczuciach, lubi dzieci), Golden retriever (ma spokojne usposobienie i lubi
dzieci), itp. Ocena w kwestii zastosowania spośród dostępnych rodzajów
zwykłego środka ostrożności należy do właściciela zwierzęcia.
Oprócz odpowiedzialności karnej grożącej Pani znajomej za popełnione
przestępstwo, może Pani dochodzić swoich roszczeń na drodze cywilnej.
Art. 431. kodeksu cywilnego stanowi:
§ 1. Kto zwierzę chowa albo się nim posługuje, obowiązany jest do
naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy było pod
jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło, chyba że ani on, ani
osoba, za którą ponosi odpowiedzialność, nie ponoszą winy.
§ 2. Chociażby osoba, która zwierzę chowa lub się nim posługuje, nie była
odpowiedzialna według przepisów paragrafu poprzedzającego, poszkodowany może
od niej żądać całkowitego lub częściowego naprawienia szkody, jeżeli z
okoliczności, a zwłaszcza z porównania stanu majątkowego poszkodowanego i
tej osoby, wynika, że wymagają tego zasady współżycia społecznego.
Odpowiedzialność za zwierzęta oparta jest na założeniu, że jeżeli zwierzę
wyrządza szkodę, to dzieje się tak ze względu na nienależyte sprawowanie nad
nim nadzoru (wina w nadzorze). Tradycyjny motyw, że zwierzęta stwarzają
zwiększone niebezpieczeństwo dla otoczenia, przesądził - również na gruncie
kodeksu cywilnego - o ustanowieniu zaostrzonej odpowiedzialności za szkody
przez nie wyrządzone, którą ponoszą osoby w określony sposób powiązane ze
zwierzętami.
Art. 431 ma zastosowanie tylko wtedy, gdy zwierzę wyrządza szkodę z
własnego popędu, a więc w wyniku samoistnego, niezależnego od człowieka
zachowania się. Jeżeli natomiast zwierzę jest tylko narzędziem człowieka, a
więc, gdy jest przez niego kierowane czy to w zaprzęgu, czy przy jedzie
konnej, czy też w sytuacji, gdy jest prowadzone, to odpowiedzialność za
szkody wyrządzone zachowaniem się zwierzęcia opierała się i nadal się opiera
na zasadach ogólnych, tzn. na zasadzie winy przewidzianej w art. 415 k.c.
Szczególne przesłanki
Szczególnymi przesłankami zastosowania art. 431 są:
a) wymaganie, aby szkoda była wyrządzona przez zwierzę, które nie znajduje
się w stanie wolnym (dzikim);
b) odpowiedzialność za szkodę obciąża tego, kto zwierzę chowa albo się nim
posługuje;
c) podstawą odpowiedzialności osoby wymienionej w pkt b jest wina.
Art. 431 stosuje się tylko do zwierząt hodowlanych, a nie do zwierząt
żyjących w stanie wolnym (dzikim)
Pojęcie zwierząt chowanych należy odnieść przede wszystkim do zwierząt
domowych w szerokim znaczeniu (także do zwierząt w gospodarstwach rolnych,
hodowlanych itp.), a także zwierząt dzikich, które przebywają pod pieczą
człowieka, np. w ogrodach zoologicznych, zwierzyńcach, cyrkach.
Jeżeli chodzi o odzyskanie przez Panią utraconych pieniędzy, to wszystko
zależy od materiału dowodowego jakim Pani dysponuje. Z tego, co Pani pisze
ma Pani dokumentacje medyczną z tego okresu, a także zaświadczenia o
konieczności odbycia rehabilitacji. Ponadto na Policji będzie odnotowane, że
zgłosiła Pani pogryzienie przez psa znajomej. Przedawnienie roszczeń
cywilnych w tym wypadku wynosi 3 lata od dnia zdarzenia (do tego czasu
trzeba wnieść pozew do sądu).
Jak najbardziej może Pani wystosować do znajomej pismo, w którym wezwie ją
Pani do wypłaty środków finansowych w wysokości odpowiadającej kosztom,
jakie Pani poniosła w związku z pogryzieniem przez psa. Powinna Pani w takim
piśmie dokładnie opisać ile pieniędzy i za co powinno być zwrócone. Będzie
to dodatkowy dowód w sprawie. Oczywiście takie pismo należy wysłać za tzw.
potwierdzeniem odbioru.